iluko.com - website a magustoan a pagpalpallailangan dagiti pada a nangisit ti sikona.

Balitok nga aldaw

 

Skip Navigation LinksHome > Blogs >



Dagidi aldaw a di agkupas_six
12/11/2005 2:26:34 AM

December 24, 1971, Biernes. Agalas nueben iti bigat. Nalamiis ti palayupoy ti naapres nga angin a mangay-ayam kadagiti bulong dagiti nipa iti igid ti waig.

Addakami iti nagbedngan ti waig ken kali, kali a pagtarayan ti danum a pasayak ti taltalon- a ti subra a danum ti kali ket tumpuak iti waig. Perpendicular ti kali iti waig, letter 'T' pasaray kunkuna dagiti lallakay no iladawanda.

Aggapu ti pasayak iti ubbog ti managan Cavite iti purok Surgi, kaabagatanan a purok ti barriomi nga Apaya. Agtallo a kilometro ngata manipud iti purokmi a Malasin ti kaadayona ti Cavite no suruten ti adut' kurbana a kali.

Saan nga agayus ita ti danum ti kali, ta idi pay kalman nga inabbengansa dagiti bumarrio ti danum iti puonna ta dalusanda dagiti parte a rimmabaw ti lansadna a pagtarayan ti danum.

Sinunson ti mangrugin nga agatab a danum ti waig ti kali manipud iti daya nga agpalaud a pagundayasanna nga agpababa iti waig. No nadawel ti baybay, adda tiempo nga aglippias nokua ti danum ti kali iti mabatoganna iti abagatanna a dua a kinelleng a kaunasan, isu ngata a nabun-as dagiti unas, kadinnaeg ita dagiti sumagmanon a berde a bulongda ti kinalibnos ti kasaipda a kanipaan iti laudenda.

Agasiketmi nga ubbing ti kaadalem ti pagsabuagan ti danum-kali, ditoy ti naituding a pagparbuatanmi kadagiti ay-ayammi.

Maikadua daytoyen iti palumbami a tugboat. Naatiwkami ken atanud Larry kadaytay immuna. Sangagasut a lastiko (rubber band) ti pusta iti maminsan a palumba. Tugboat kunami daytoy nagawangan iti dalpig wenno leppap a lata ti sardinas, kargaanmi iti nalag-an a rigis a naipasagepsep iti kerosene iti agpatnag sa ipatapaw ti lata iti danum, sindian ti rigis ket guyoden ti dakkel a bao. Manong ni atanud ken tay manongek ti kalabanmi, nagaraw ti bao ti kalabanmi ta kattiliw la unay itay agsapa idiay sarusar ni lilangmi a Kustina. Saan a kas ti bao a pagpaguyodmi ta umam-amon ti kabayagen di panakatiliwna.

"Di ngata maymayat no saanmo a pawaywayan unay ta sagut, napaspas-pas ti guyodna ti kunak no asideg ti uram dita bagina..." inyarasaasko ken ni atanud. "Adu la nga ammom! Kayatmo ngarud ta mauram 'toy bao ket maatiwta manen?" inpigsana ketdin ti tanabutubna, nga uray la a nagkakatawa dagiti padami nga ubbing nga adda iti sagpat ti igid ti waig a nakangngeg iti sungbatna. Saandakami nga in-intunaran dagiti kalaban, sabali ti pakaringguranda- agkagat ti baoda.

"Ipadasta, a, koma," kunak koma ngem diakon insao ta amangan ket no pagpupungtotanna nga aguman ti uppat-a-gasut a lastikok no maatiwkami manen, nga adda iti bulsa ti sapinna nga impabulsak itay ta naka-brief-ak a timmabnaw iti danum. Abusmam pay ta kakaasiak a nangud-ud-od ken ni nanang dagita a lastiko kadaydi panagin-uuyekko iti nakana idi naminsan a lawas, sa ita mapukawko?

Kunak idi ken nanang; 'Nang, diak met laeng makapan makabasa idiay iskuela, igatangandak laengen iti sangakarton a lastiko ta pag-practice-ak man a kas multiplication table bayat ti panagpalaingko iti uyekko, kaduanto tay mapanyo gatangen a family size a True Orange dita ili. Pasaray ngamin agriroak ti multiplication no maarakattutak, dayta la ngaruden eyt-tayms-siks ingganat' eyt-tayms-twelb. Atay-atayekto iti sagwawalo, kunak iti inami idi, a ti panangibalikasko pinaspasurunoan ti kasla yekyeken nga uyek.

"Inpanmon?" inyarasaasko ken atanud, ta diak maasikaso ti obrana ta pasaray agkagat met ti bao nga iggemko sa ket ad-adda nga adda iti imatangko ti ar-aramiden dagiti kalaban.

"Ti ania?" kunana. Uray isu, maringguran met a mangasikaso ti rigis ta nadagsen unay ket agpanggi ti lata ti sardinas a pakaigapuan ti pannakarinebnebna.

"Adu unay ngamin ta rigis, 'tanud- ikkatam," inyarasaas ko manen. Madlaw a mapilpilit ti gunayna a nangpigis ti rigis, iladawan dayta nga aramidna ti saanna a kayat ti maisursuro. Mayaten ti tapaw ti lata.

"Inpanmon?" inulitko manen, "Ti ania kunak ket!" kunana nga inyingar, nga uray la a nagparang dagiti urat ti tengngedna iti kapigsa unina.

"Ikur-itmon ta imperduble ta kimmotnan! ket ipis-itmon ta sili't sairo ta kimmotnan!" makasuronakon. Immisem ni atanud iti bangbangir, linettatna ti imperduble iti nagsaipan ti siket ti sapinna ket inkur-itna ti tarid ti dagum iti kimmot ti bao, sa kinautna iti bulsa ti sapinna ti bunga ti silit' sairo, ket inlibasna nga impis-it iti kimmot ti bao. Nagkulibagtong ti bao ket gistayanko naibbatan. Immisem iti makapnek ni atanud.

Mapanen? kunami kadagiti kalaban. Am-amang dakayo nga ur-urayen sungbat ni manong, sana insaruno "maatiw kayo manen, idtoy lattan ta lastikoyon."

Inpaturongmi ti bao iti dayta nga ayan ti sungaban ti kali, pinermismi ti tugboat.

Nagbilang kami ti parubuat, uray dagiti adda ti sagpat ti kali nakiragup da met, sinindian ni manong ti tugboat da, sinindian met ni atanud ti tug boat mi. Narub-rub ti apuy ti tugboatmi ket napabutngan ti bao, nagdoble tay kulibagtongna itay kaippis-it tay silit' sairo. Mayat ti guyodna iti lata. Awanen ti aridenggan iti ikkis ken katkatawa. Yehhey! Addan ti tugboat-mi iti lakun ti kali, abantekamin! Mapasublimi met laengen tay naatiw a lastikomi.

"Atanud Jric, tulungannak... kibinennak!" saning-i ni atanud Larry. Tinaliaw ko, inasitgak, nalabagan ti akinkanawan a bukkel ti matana, "Naan-ano?" dinamag ni manongna. "nasilian sa," insungbatko. Immarayat dagiti mamanongmi ket kinibinmi nga inyuli iti sagpat. Madandanagankami a nangkibin ken atanud. Sinurutmi ti agpadaya a tambak ti kali, sa sinurutmi ti puttot nga apabagatan. Immunan ni Cora*, napaspas tay sagsagkingna, tay agsinnublat nga agkingking dagiti saka, a sagpamindua dagiti dapan nga adda iti daga; maysa no agdisso, maya met no agkuy-at. Sumsumreken iti inaladan ti balayda itay agkillokami nga agpadaya manipud iti pungto ti puttot.

Mabatuganmin ti balayda, insabatna ti sangabaso a danum a nalimugan kano iti asukar, ipaaruyotmi kano iti mata ni atanud, ngem pinagsubli ti manong ni atanud a pinangala iti lana ti niog.

Pinunasanmi ti matana iti lana. Intuloymi a kinibin ni atanud Larry iti abong-abongmi nga ububbing, a nagsaad iti lote nga indonar kano di lilongmi nga Ammos a para koma iti health center, ket inyiddana iti uneg.

Intay sublien dagitay tugboat kuna mi ket nagsubli kami iti pungto ti kali.
Awan dagiti aya-yammi, saanmi a masapulan ida. Nagsublikami iti abong-abong.

Kalpasan iti apagbiit a panangrayray-awmi ken atanud, naggaawidkamin nga ub-ubbing. Pinagluluton iti tupig, dakami kano ti agtuno iti tupig a kas kuna ni nanangmi itay agamgamay iti billa-ay itay nasapa pay a bigat.

Immay ni atanud ti ayanmi nga agtuntuno, madlaw a nalaingen ti matana, ngem langana iti madandanagan. Adda inyarasaasna kadakami; maur-uram kano tay kaunasan idiay igid ti waig. "inka ibaga ken ni Cora* a di agtartarabitab, ta tarabitab dadiay!" saankon nga inyarasaas, ngem kunana a napan kanon ni manongna.

Agbatika ket ituloymot' agtuno, kuna ni manong. Nagkuyogda ken atanud a nagpalaud, mapanda kasarita dagitay kakaduami itay bigat tapno saanda kano nga agipulpulong kadagiti nagannak kadakami. Saanak unay a madanagan ta saan met a siak ti kalakayan iti inaramidmi a kalukoan. No bilang ta aripuyotento ni nanangmi ti sellangko ket aginlulusduyakto lattan ta bareng no darasna isardeng ti panangaripuyotna kaniak. Ngem natalged ti pakinakemko a saan nga aramiden ni nanangmi dayta, ita ta Paskua.

Iti baet ti maal-allingagko a ranipak ti mapupuoran nga unas, nangngegko ti naipigsa a sao ni lakay Pulon a nairana a lumabas iti kalsada, "May-mayat no mapuoran ta unas, ad-adu ti tubbogna no kua!" Kasla saan a madanagan ti lakay uray no naapres ti agbpabagatan nga angin a manglasat ti balayna.

Agtuntunoak pay laeng iti tupig ngem insamirak ti napan nangkita iti maur-uram. Aduda, addada iti kalsada nga amianan-a-lauden ti balaymi a mangbuy-buya iti maur-uram a kaunasan iti pangadayoen a laud-amianan.

(Awan nabaut wenno naaripuyot kadakami a napan nagay-ayam, ta binutbuteng dagiti mamanongmi dagidi kakaduami, a mabaut ken maaripuyotkami amin no agipulongda a dakami ti akin-aramid ti uram.)


* Natay idiay Cagayan idi 13 ti tawenna iti di mailawlawag a sakit.



Comments



Josie Herrema
12/11/2005 3:13:58 PM

Naimbag nga aldaw yo amin kailian diak nga aginaganen amangan no adda malabsak ket badangendak. manong talaga nga naloko ka idi ubbing ka, ita makita kon, hmn.

Sege innak matorogen. Good nite to everybody. Happy Yuletide.




Monica Smith
12/11/2005 3:30:47 PM

Husto ta kunam Josie, datoy bumalay ket adda lukluko na.

Good nite, sleep well.




Monica Smith
12/11/2005 8:59:06 PM

Oh my goodness! adda man nalipatak nga ginatang isu nga napanak man dita mall, ket ay sus apo nagado nga tattao, when people are busy they seem to forget their manners.

Agsursuroak man nga agbake ti cookies, wish me luck guys.

Good nite everyone.




Josie Herrema
12/12/2005 4:15:41 AM

Laingem ngarod ta ipalladawan nak ditoy. Manong ayan mon?.



Marilyn Lagazo
12/12/2005 9:47:09 AM

Monica,
I-post mo man diay recipe ti cookies nga linutom. Thanks.




Josie Herrema
12/12/2005 12:37:16 PM

Naimbag nga orasyo manen kailian!!!!!!!!!!!!!

apay ayan yon aya aglimlimmeng kaysa man dita kaunasan ka Jric wenno ilimlimmeng ngan nak ta dinak kayat nga makasaritan, ala man laengen ta agbirok nak man la ti sabali nga papananen, aglimmeng kayo met yong!!.

Ka Monica agparaman kamanta nilotom ni adda kami ken Ka Marlyn nga agur-uray ta nilotom.

Jing asideg gayam kasangay mo gayyem ania met ti saganam? mangi palladaw ka met ditoy ayan ko wen?.




Monica Smith
12/12/2005 12:49:25 PM


Recipe Emails
would you like to:
Email this recipe
Send an Ecard with this recipe


Email this Recipe
Shortbread Cookies

INGREDIENTS:
2 cups butter
3 cups all-purpose flour
3 cups cake flour
1 1/2 cups white sugar
1/2 cup cornstarch

-----------

DIRECTIONS:
Preheat oven to 350 degrees F (175 degrees C).

Place butter (not softened) in a large mixing bowl. Add flour, sugar and corn starch. Mix with hands (do not use a mixer) until blended and most of dough is like course cornmeal.

It will be very lumpy.
Spread a portion of the dough into the bottom of a glass pie pan and press firmly into the pan. Add dough until the thickness is about 1/2 inch thick.

Place in oven and bake until edges are golden brown. Remove from oven and use a fork to create perforations. Shortbread will break easily when cooled.

Remove from pie pan by placing a plate to cover, then flipping over - shortbread will fall out in one piece.




Monica Smith
12/12/2005 12:50:25 PM

Umayen Josie, ur-urayem.

La agpakadaak ngarud, aggurigorak sa?




Monica Smith
12/12/2005 1:45:53 PM

Hi Josie, adda ka pay lang? Umaynak man linglingayen ading.



Josie Herrema
12/12/2005 1:49:15 PM

Oohh, ania ti kayat mo gayyem coke wenno 7up?.


wenno daytoy

,.+""-.,,.-""+.,
# #

* *

,.+""-.,*,.-""+.,

From my heart. get wel soon gayyem.





Josie Herrema
12/12/2005 1:50:51 PM


Ayna madi met tay ugesna no maisend sayang manong idelete mo man pay.




Josie Herrema
12/12/2005 1:50:55 PM


Ayna madi met tay ugesna no maisend sayang manong idelete mo man pay.




Josie Herrema
12/12/2005 1:53:30 PM


Dayta sign# ken sign* agpakannawan koma tapno agform nga heart ano bayan!! it's like a broken heart hooo hooo hooooo.




Monica Smith
12/12/2005 2:12:07 PM

Saanak nga panawan wen, madi ti riknak sika, makasangsangitak.



Josie Herrema
12/12/2005 2:15:45 PM

Apay ngay met?



Monica Smith
12/12/2005 2:18:10 PM

Aray ko! Nasaktanak!



Josie Herrema
12/12/2005 2:21:17 PM

Ania ti nasaktam aya, awan daytoy ania ti ar aramidem dita addan sa ilemlemmeng mo ah! sino ta kadwan dita! ala ka ipulongka a!



Josie Herrema
12/12/2005 2:28:30 PM

Gayyem panak matorogen ket ni rabii manen adda extra nga trabahok inton bigat masapa iso inton maminsan manen. Sege na Mosi Mosi konada metten ania ngata dayta aya ti kayat na nga sawen? mosi-mosiit? wenno ania hay bay ak man laengen innak man la matorogen.

Sege good nite everybody. Awan pay nga agparang tay nakin balay, apo aya ta UBOROK TO NGATAN!!!.




Monica Smith
12/12/2005 2:29:22 PM

Awan ti kadduak ditoy, pagkatawaennak man. Malmaldayak! this is ridiculous Josie.



Josie Herrema
12/12/2005 2:30:45 PM

Tolongannak ta apan ta uboren toy akin balay ania mayat ka gyem?!!!



Monica Smith
12/12/2005 2:33:03 PM

I have to go for a walk Josie, always a pleasure talking to you.



Josie Herrema
12/12/2005 2:35:37 PM

O.K. but take care then. you can email me if you like.

Sege innak matorogen ket ni mangngegko nga aguyek tay buridek ko next time nalang bye.




Angelina Castillo
12/13/2005 4:52:26 PM

Umayak man met apo makisampitaw. Ket komusta Manang Monica diay binake mo nga cookies, naimas met laeng?



Josie Herrema
12/14/2005 12:46:01 PM

Itay bigat immayak,
nagpallailang
ngem awan met
innak nasarakan
tay akin balay piman
di met nga tompwar
ania ngatan ti
napasamaknan
gayyem Monica
inkaman inyaban
ta adda baro
nga kadwa tayo
nga immay simmallaong.




Jing Doman
12/15/2005 5:41:14 PM

Manong, mailiwak latta nga umay met makituntong. Nabayag kayo nga awanen ken ni... Madaman sa met ti honeymoon!!! hihihi!




Agposte

Ag-Loginka pay nga umuna Kailian sakbay nga agposteka.