iluko.com - website a magustoan a pagpalpallailangan dagiti pada a nangisit ti sikona.

Kaltaang

 

Skip Navigation LinksHome > Blogs >


 Fred Ilac, Jr.

 Entries:
13
 Comments: 1294

iCom Page
ArchivesDateStamp
KASTAN KALGAW...AGKIKITAYTO MANEN.11/11/2006 4:17:08 PM
PANAGKATANG-KATANG LATTA!!6/3/2006 12:02:39 PM
BUHAY ABROAD!!3/2/2006 4:06:35 PM
KINAPUDNO1/29/2006 4:52:52 AM
tuloyna...part one , dakayo man ti mangibaga!12/22/2005 6:23:44 PM
tuloyna...part two , dakayo man ti mangibaga!12/22/2005 6:22:59 PM
pay ngata12/22/2005 5:39:12 PM
BUKANEGAN BLUES...12/5/2005 10:22:32 AM
nagpardasen!!11/25/2005 8:57:34 AM
SALTEK KEN ALUTIIT; BUAYA KEN BANIAS.....11/6/2005 10:55:51 AM
T G I F !! yaman pay apo...Biernes manen!10/21/2005 5:48:44 PM
padas padas..bareng makatodas!10/17/2005 11:19:27 PM
kaltaang...10/14/2005 12:36:38 PM






 KASTAN KALGAW...AGKIKITAYTO MANEN.
11/11/2006 4:17:08 PM


Nagdaras la ketdin a lumabas ti panawen! Kayarigna laeng nga immagibas ti kalgaw, saanna pay a pinapudot dagiti pupudotan , simyag manen! Wenno kasta laeng ngata ti nagkaka-edad a kunada, napaspaspas ti panagtulid iti oras. Adu ti mang-mangegko no dadduma, kadagiti dadduma a kunkunada: makapasadut, awan maaramid. Isungbatko met iti panunotko: imbagkay’ pay ‘tonano ngata a mapasamak kaniak dayta, sabagay diak kayat a mapasamak, hehe.
Ditoy lugar a nangawis kaniak, adu ti tao a kasla mangpasungad ti idadateng ti kalgaw a kas napateg a bisita. Gapu ngata ta kasla nabayag la unay ti panagtalinaed ti lamiis ken assideg nga isusuknal ti tudo isu a nalakada a mapausan iti igaaw. Adda ngarud rikna nga abbukayenna no kua, apagtapog pay laeng ti spring ket sagpaminsan a dumteng tay mayaw-awan a naanem-em a panawen, madlaw latta ti paus dagiti adu a tao, rummuarda a nakasuot ti pangkalgaw. Agasem met ngamin ta lima a bulan a naburoda iti uneg ti balay!
Kas kadatao a paset ti biagna ti panagaliwaksay kapilitan nga agkulimameg iti uneg ti balay no kasta a kalamiisna, no awan la ket serrek. Narigat a sarangten ti sobra a lamiis, uray no nabengbeng ti isuot. Ngem no dadduma uray winter, basta saan nga naangin ken namaga ti aglaw-law, gumarut latta ti siding ti palay-palayko. Imbag ta adda met saggaysa a padak a pasaway sa panahon, no ania ti aramidmi iti ruar no summer a dadduma, aramidenmi latta met.
Immala siguro toy maysa nga anakmi ta no kasta nga agbaliw ti panawen, bigla met a baliwanna ti ay-ayamna, surfing no summer, snow boarding ken skiing no winter.
Iti agdama ditoy ayanmi, adun dagiti kayo a kasla nagisiitan iti sida, adda pay met saggaysa a naluomen dagiti bulongna ngem saan laeng a mamin-ano, maregregdanto aminen.
Kaniak sangasabalian ti itden ti autumn. Adda naisang-sangayan a pintas nga ibatina iti memoriak nga umanay a mangitunda manen iti isasangbay ti sumaruno a panawenna. Agasem met ngamin ti panagbaliw ti kolor ti aglaw-law, adda abbukayenna a rikna, adda ipalagipna, adda kuldingenna iti kaunggan, adayo man ti nakaipad-padan, isipladna dagiti lagip idiay naggapuan…idiay Ilocos, uray awan ti makuna nga autumn, no kasdiay nga aglupos met dagiti dadduma a muyong.
Dakesna laeng ta saanak a mannaniw tapno maiyebkasko koma iti makuna a naplastar a balikas ngem saan a bale ta ti ammok, uray diak ammo ti dumaniw, adda daniw nga agdan-daniw iti kaunggak.
Yamanek laengen ta awananak iti seasonal melancholia a kunada ta amangan ketdi no imbes nga enjoyek, kumurkurikor a mangpasaibbek!


Comment(s): 150  | Lastupdate: 2/23/2010 3:47:12 PM



 PANAGKATANG-KATANG LATTA!!
6/3/2006 12:02:39 PM

Ay wen piman, dagiti puso a mal-malday, immadayo sa lugar a nakayanakan dahil gustong takasan ang kahirapan; kayat ti lumung-aw para hindi na lalakad-lakad a dapan-dapan, para naman mabago ang takbo ng buhay; tapno saan laengen a kankanayon a pinakbet ket saluyot wenno bugguong a kinamatisan...

Ay wen, ta idi simmangpet ni karruba a balikbayan, kasano met ngamin a di umapal, panay ang estoria niya...ang sarap daw matulog sa malambot na higaan, kuarto a naerkonan!

Natangken kano ti bussog no agsidaka iti steak a sangadakulapan at wala nang mas maigi pa keysa sumueldo ng DOLIAR!

Mas matindi kano ti kugtar ti arak nga estetsayd; mga wine sa Yuropa, walang-wala ang BASI ng kailukoan...

Su nga impasalda tay kakaisuna a talon a pagkar-karayaman at impataray ni sikkubeng a katulongan nga agbukkual tapno adda gastosen a mapan idiay pagub-ubbogan iti DOLIAR!

Idiay kunkunada nga ayan dagiti agsasao iti sangasabalian...wen, awanen idiay dagiti samiweng ni Manang Biday!

At ngayon na nandito na nga sa malayong lugar, ay wen kabsat, kastoy gayam!

Daytoy gayam ti ap-apalan ti adu a kailian! Ammoda la koma ang tunay na damdamin ang hindi na nakakatapak sa daguman ng dating hagdanan...

Ammoda la koma no kasano ti panagarubos ti lua dagiti dapan a saanen a makatay-tayaktak kadagiti dana idiay away a dimmakelan...

Wen, no ammoda la koma, no kasano nga agsaning-i dagiti lagip no kasdiay nga arikapenna ti lugar a pinanawan...kankanayon a kayat ti puso iti agpukkaw ta kayatna a denggen manen ti allungogan ti garakgakna idiay loob; idiay waig; idiay talon ken kapuriketan...

Ammoda la koma a ditoy adayo a lugar, agkudrep ti panagkita, maski na ang mga bombilia ay kasinlaki ng araw!

Agkanta met dagiti BLUE JAY ken ROBIN ngem apay ngata a kasla narag-ragsak ti kanta dagiti kurutokot, pagaw ken perroka idiay timid ti bangkag a pagpa-pa-araban? Napintas met ti kolor dagiti tumatayab a cardinal ngem apay a birok-biroken dagiti billit tsina ken kiaw?

Apay ngata a narim-rimat dagiti bituen idiay ILOCOS no iti rabii a KALTAANG?

Apay ngata nga idiay ILOCOS, umis-isem ti BULAN uray no awan ti DOLIAR a nagyan iti bulsam? Apay ngata a kayat ti bulan ti makipangan uray no ti sidaem ket rangaw laeng ti kamotit a binugguongan?

Apay ngata nga awanen ti narag-ragsak a kumpasan ngem tay biolin ni lakay Kadio, no iyudaodna iti O, Naraniag a Bulan?

Apay ngata a kankanayon a matag-tagainep dagiti sabong ti madre de cacao ken kasla naran-raniagda ngem dagiti cherry blossoms nga ar-arukoyan?

Ay, narigat nga ibaga ti sungbatna TANUD no saan a denggen ti arasaas ti kaunggan!

Ay wen, narigat a sungbatan, uray pay ni APO de-adal a napno iti adal, awan ti masnok a balikas a rummuar tapno sungbatanna ti rason ti panagkatang-katang!

Ngem ti ket ammok a sigurado...uray pay dinnodtoy a lugar ti nakaipad-padan, addanto latta ni makulit nga ILIW a mangar-arubayan!

[hal-at ti la adda a mapan-panunot no kastoy nga agtud-tudo..dinto met makaruar datao...kakadua iruaryo man ketdi dagitay baak dita ta pagkarayamentay ti anagna kadagiti natikagan a karabukob..]


Comment(s): 376  | Lastupdate: 11/12/2006 10:54:46 AM



 BUHAY ABROAD!!
3/2/2006 4:06:35 PM

BUHAY ABROAD

Maysa laeng kadagiti rinib-ribu nga OFW ni Angkuan ngem mabalin a rinib-ribu ti kas kaniana ti kasasaadna.

Kas kunadan, “ lumisan sa inang bayan para humanap ng mas magandang kinabukasan.” At “karamihan na lumilisan” pag-alis sa daga a nakayanakan, ti ammo ti kaaduan “ eto na ang umpisa ng magandang kapalaran.”

Ay wen apo kas kannawidan, “bago pagsakay ng eroplano” umatiper-per ngaruden nga inuman...ta uray ket nalakanto laeng ti umabrot..doliarton ang suweldohan!

Ti met ammo dagitay mapanawan: gas-gasat pay ni Angkuan ta pupunta na sa lugar na winawalis lang ang doliar!

Pagdating sa lugar na nakaipad-padan, ang poor Angkuan, masdaaw...mahirap pala ang malayo sa sariling bayan! Uray gayam kasano ti rigat idiay talon a pinanawan, birok-biroken ti rikna a mal-malday...bago matulog sa gabi hindi nabubura sa isip ang iliw sa daga a nakayanakan ken immuna a nagkiwas-kiwasan!

Ngem gapu sa dami ng utang at gustong lumung-aw, iyan-anus..ania pay? Kayod ditoy...kayod doon, laging naghahanap ng part time. No mabalin urnongen amin a sensilio, ta isu pay...At sal-it nga employer, iba pala ang mga kondisiones ng kontrata a pinirmahan idi sakbay a pinagtatalawan ngem awan maaramid ta awan met ammo a pagpatulongan...dagitay pasurot ni labor attache no ibagam problemam kunada: agurayka ket adu ti nakatambak a rebbengna a matulongan..dika madanagan kalpasan sangapulo a tawen, batangmonto madanonan...ibatim lattan ta one hundred dollar, dakaminto ti makaamo kenkan!

Wala pang isang buwan, hindi pa natatanggap ang unang bayad ti panagpaay, ay sus apo, tay surat dagitay napanawan..addan! Angkuan, barok, mangipaw-itka man ti ribu ribu para iti kastoy, kasdiay.

Angkol..angkel igatangannakami man ti Adidas, Puma, Nike ken New Balance. Angkuan, adingko, ni kaanakam masapulna ti kastoy, pambayad sa eskuela..walang wala kami, wala kaming magawa..ikaw lang ang alam namin na puwedeng lapitan.

Angkuan, masakit ni tatangmo...mangipatulodka kadi ta kuartam..paspasam!

Angkuan dahil ikaw ang kulelat noong kayo ang nagturpos..mangtedka kano man ti donasionmo, para iti kasangay ni PRINSIPAL.

Angkuan, piesta ng barangay, sika ti gumatang tay korona ti reyna..kasinlaki ng sinublan!

Wen Angkuan dagitoy la ti pakauna..urayem dagiti sumaruno..padaanam!

Wen gayam tay igatangmi iti selpon...saggaysakami..pati ni Junior a kaanakam, adda pay laeng iti tres grado iti elementaria, ngem masapulnan.

At sa susunod na sulat kinabukasan: Angkuan huwag ka sanang mabibigla anak, pakirdem ta pakinakemmo, ni KURDAPIA a nangitratoam iti ayatmo, nagpakarawa ken ni KARIO dakesna...nasalamaanda...isu nga agkasardanton lawasna!

Ayy Angkuan...hindi ka na makatulog at laking gulat sana ng mga kasama mo sa tirahan kung pinakawalan mo ang malakas na ...UNGAAAAAA... pero buhay sa abroad, kailangan patibkeren ang pakinakem...walang iyakan...ibaon sa puso ang mga sakit ti nakem at lappedan dagiti lua a tumrem... dahil kung medio mahina hina ang pakinakem...MALOLOKO KA!!


Comment(s): 307  | Lastupdate: 10/2/2006 11:24:52 AM



 KINAPUDNO
1/29/2006 4:52:52 AM

KINAPUDNO

Kunada a kinapudno ti kalalagdaan a reppet ti ayat. Isu kano ti katitibkeran a batay ti nasangal a patem-pateg tapno saan a marpuog ken ti katangkenan a semento a mamagtipkel kadagiti agassawa. Awan mulitna kano a kinaulbod ti nalagda a bakud tapno saan a sumiasi ti dalan ti tumunggal maysa; isu ti mamagtalinaed ti bara ni ayat ken tay kasasam-itan a tagapulot dagiti agkasimpungalan, tapno lallalo nga imasenda a nanamen ti palutipot ni karayo!

Wen, adu ti mangpanek-nek a ti kinapudno iti tumunggal maysa ti tulbek ti naragsak a panagdenna; ti nabalitokan a gameng a mamagkay-kaysa kadagiti puso a pinika ni Kupido...

Ngem kuna met dagiti dadduma: aramidek amin a pamus-pusan tapno matagikuak ti ay-ayatek. Saan a bale nga ilimedko ti dadduma a napalabas, no ti panangipakaammok ket isu ti gapu ti pakapukawak ti ay-ayatek. Total ti napalabas ket nalpasen nga naitamem, no isu ti gapu ti pakaalaan ti panagsina ti dalanmi... diakton pulos kut-kuten.... ta ania pay ti kaipapanan ti biag no panawannak.

Kitaentay man ngarud ti napasamak da Angkuan ken ni Kurdapia. Ni Angkuan nga adipen ti maysa a pammati: masapul a birhen; awan padasna ti maasawana; ni Kurdapia, paggaammo ti amin, maysa nga innosente nga babai, ngem kinaagpaysona, idi Junior Seniors Promda, saanna a nagawidan ti pannakapurosna...nga isu ita ti dakkel a pagbababawianna. Saantayon a saritaen ta agbalinen a nobela no kua..hehehe

Agayan-ayat dagiti dua, awan dudua. Natunong ti kasar. Saanen nga impudno ni Kurdapia ti napalabasna. Saanna nga inkan-kano dagiti nabas-basana a narigat a mailimed iti lalaki no nagsultopanen ti bisukol a makur-itanna ken maammoanto kan latta ni Toro no addan nagarab iti kapanaganna!

Nadanon ti kasar. Nakapagsipngeten idi makaawid amin a bisita. Napan ni Kurdapia idiay store ni Kabise. Gumatang ti nalabaga a diubos tapno isunto ti ibuk-bokna iti pus-ongna ton malpasda nga agkua tapno makuna a nadara ti rabii.

Apagdanonna idiay istor ni Kabise, nagbrown-out!

Kurdapia: Kabise...diubos man..tay “bloody red” ti kolorna.

Kabise: wala ploblema..adu diubosko..bely led...kasla kolol.. kappisi sandia..ammok inton labii..adda sandia mapisi...

Gapu ta nasipnget, hal-at a kabise...YELLOW GREEN ti naitedna! Uray ni Kurdapia dina nadlaw a sabali gayam ti kolor ti diubos a nagatangna.

Nadanon ti rabii. Nasarungik-ngik dagiti kurarapnit idi mangrugi nga aprosan ti sipnget dagiti dua a turod idiay daya..sa agtig-tiger-ger a nagpababa iti nalamuyot a kapanagan. Idi nauma nga agay-ayam iti agal-lu-allon a katal-talonan...nagpababa ket kinuso-kusona ti naraber a kapan-awan sana sinirip ti kolor escarlatina a bibig ti karayan.

Nagareng-eng ti rabii. Saanen a kabaelan ni Angkuan a di ipakan ti aradona a kassangal. Natukay ti KALTAANG iti saan a pud-pudno nga “ANNAY... DIMO UNAY ANGKUAN” idi durosen ti espada ni essem ti agar-arimasa nga aripit.

Binulosan ni Angkuan ni kapado ken saan a pinakawan ti kaissibro a likup ti aradona a binukkual ti kadam-dameganna a daga. Imbu-bok met a dagus ni Kurdapia ti diubos!

Kalpasanna, ginangtan ni Angkuan ti silaw.

Angkuan: (palalo ti danagna) Neh..ania metten baket...nabtakko met ta APRO mon...saan met unay atiddog daytoy kuak ti kunak.. Sapay koma ta saan met la a nairaman a natudok ta DALEM mo, dungngo! En dey lib hapili eber apter!








Comment(s): 84  | Lastupdate: 3/11/2006 12:17:47 PM



 tuloyna...part one , dakayo man ti mangibaga!
12/22/2005 6:23:44 PM

No kastoy nga aggar-garadugod ti panunot
ta malang-lang-ab ti anikbay ti tupig
a kinesset ti nalamiis a law-ang

akupenna dagiti agpagung-gan a lagip
imbag la ketdin ta nalamuyot ti panagayus
dagiti naglumoten a bendita....

NARAGSAK A PASKUAYO!

tulongandak man...pugtoanyo man ketdi no ania ti napasamak kadagiti agbibiag iti estoria.
mabalinyo ti agsubli-subli a pumadto, uray saan a ta pudno a naganyo ti ilanadyo, mabalin latta met ngem tay koma pudno nga adda dita panunotyo appo...

irugitayo...

Katengnga-an ti umuna a semestre. Lep-leppas ti panagtalon. Dugudog pay la ti tudo, sagpaminsan no makalagip.

Nagpagung-gan dagiti aktibista nga estudiante kadagiti kolehio ken unibersidad iti entero a pagilian ket kimmaro ti demonstrasion. Idi naminsan laeng nga aldaw, sinarangetda dagiti militar a nangalad ti Malacanang a nakatayan ti sumagmamano nga estudiante. Lallalo a nakiro ti siudad ti Manila idi nagsasaruno a bimtak dagiti bomba kadagiti opisina publiko. Tapno mateng-nged ti panagraira dagiti radikal, inkeddeng ti pangulo a masuspinde amin a klase.

Agrung-rungiit ti kassingising nga init a nanglawag ti awan milatna a ping-ping ti langit iti dayta a bigat. Adda laeng kasla tallo ramayan a nabengbeng nga ulep nga agal-alikuno, mangay-ayam ti mungay ti Bantay Dusol-dusol ngem iti saan unay a nabayag, nagpasag ti ulep iti karaberan dagiti kayo iti barukong ti bantay ket nagpukaw.

Iti paraanganda nana Binang, panay ti tung-e-tung-ed ti barayubayan a kawitan a mangsar-sarig-sig ti kolor "kyoti" nga upa. Agisem-isem met ni Henelyn ti balasangna nga agtawen iti 19 a mangbuy-buya. Idi pay la malem kalman a simmangpet manipud Laoag a pagad-adalanna. Maikaduan a tawenna idiay Laoag University.

Idi tukkawan koman ti kawitan ti upa, bigla a nabuakda ta simmungad ti traysikel a palalo ti banurborna.Saan koma a mailasin ni Henelyn ti nakalugan ngem intungrarawna ti rupana sana impayapay ti kanawan nga imana..ni gayam Alexander, ti kapurokanda, kinaubinganna ken kinagraduaranna iti haiskul! Maikaduana metten iti kolehio ti arkitektura.

Ay ket anian a nagdakkel ti nagbaliwanna! Bimmaneg ken pimmudaw iti panagianna idiay Manila. Ken dagiti nakilnet a panagkit-kitana, makaipilut a kunada!

Adda naglagto iti kaunggan ni Henelyn. Dina nagawidan iti panangisurotna ti panagkitana iti naasuk a traysikel a nagdiretso iti dalan nga agturong iti balayda Alex. Panagriknana kasla lalo a rimmaniag ti bigat. Nabayag ngaminen a saanda a nagkita ken ni Alex. Kasla naseb-seban ti iliw iti barukongna; nagarasaas ti nakemna: appaunayka ketdin aya Alex...


Comment(s): 211  | Lastupdate: 2/27/2006 5:42:23 AM